Әл-Фараби идентификациясы: проблемалық трендтер

Аңдатпа

Мақала қол жетімді ақпараттық кеңістіктегі этномәдени бірегейліктің өзекті мәселесіне арналған. Шетел басылымдарының мониторингі этникалық шекараларды негізсіз тарылту немесе шектеу тенденцияларын, ғылыми ой данышпандарының еңбектерінің маңыздылығын анықтады. Әл-Фараби идентификациясы мысалында автор идеологиялық тұжырымдамалар аясында бір- біріне қайшы келуі мүмкін “алгоритмдердің” уақыты мен кеңістігінде қайталануын көрсететін жүйелік трендтерді белгілеп, жіктеді.

Әдістер мен материалдар ұлттық бірегейлікті қалыптастырудың субъективті және объек- тивті факторларын анықтау үшін диалектика, логика және индукция, салыстырмалы талдау және пәнаралық принциптерге сүйенді. Зерттеулерге арналған материалдар шетелдік кітапха- налар қорлары мен шетелдік ғылыми орталықтардың мұрағаттық қоймаларынан цифрлық техно- логияларды қолдану арқылы ақпарат көздерінен алынды. Біз шет елдерде фарабитану бойынша ағылшын тілінде бірқатар тақырыптық басылымдарды зерттедік. Сілтемелерде басылымдардың электрондық көшірмелері көрсетілген.

Зерттеудің ғылыми ерекшелігі – әл-Фараби сияқты ғылыми трактаттар авторының сыртқы “дизайнына” әсер еткен субъективті және объективті факторлардың жиынтығын әртүрлі мәде- ниеттер тұрғысынан анықтау. Біздің ойымызша, әл-Фарабидің этностығын идентификациялауда мүмкін болатын саналы және саналы алшақтықтарды анықтау мақсатында Батыс Еуропа, АҚШ, Мағриб, Орталық Азия және Шығыс Еуропа елдерінің мұрағат қорлары мен ғылыми коллекцияларында каталог форматындағы ортағасырлық ойшылға сілтемелер мен жазбаша куәліктерді салыстырмалы зерттеу алғаш рет іске асырылуда. Ұлы дала түркілерін идентифи- кациялау кезінде бұрын сырттан жіберілген “дәлсіздіктер” мен “конвенцияларды” және олардың мәдениетаралық байланыстардағы нақты рөлін жандандыру үшін практикалық маңызы бар.

Түйін сөздер: әл-Фараби, философ, түріктер, сәйкестік, дала, дерек көздер.