Қазақ мемлекеттік баспа тарихынан. Ахмет Байтұрсынов пен Смағұл Сәдуақасов
DOI:
10.26577/HJ.2022.v63.i1.04Аңдатпа
Мақалада Қазақстан үкіметінің (KirTSIK) автономды мемлекеттік баспаны құру саласындағы ағымдағы міндеттеріне назар аударылады. Әдістемелік аспект – XX-ғасырдың басындағы мемлекеттік бірегейлік пен аумақтық тұтастықты сақтау міндеттері мен Мемлекеттік Дума депутаттары сауал қойған ұлттық құндылықтар арасындағы тарихи параллельдер. Алаш және Кеңестік Қазақстан кезеңдерінің сабақтастығы сөзсіз; 1920-1930 жылдардағы мемлекеттілік кезеңінде журналистика бұқаралық коммуникация құралы ретінде ерекше орын алғаны белгілі. Тақырыптың библиографиясында Қазақстан мысалында әлеуметтік сұрау тәжірибесінде сабақтастық орнатуға арналған тереңдетілген зерттеулер жоқ.
Зерттеудің мақсаты – ҚазGIZ және Алаш элитасының публицистикасы қандай жағдайда құрылғанын пәнаралық әдістер мен дереккөздер негізінде қайта құру. Мақалада Ахмет Байтұрсынов, Мұхтар Әуезов, Досов, Ермеков, Қаныш Сәтбаев, Смағұл Сәдуақасов және басқа да Алаш қайраткерлерінің өзекті мәселелерге қосқан үлесі талданады. Зерттеу әдістемесі пәнаралық көзқарасқа, диалектика принциптеріне негізделген дереккөздерді талдау мен синтездеуге, дереккөздердің сенімділігін тексеруге негізделген.
Зерттеудің ғылыми-тәжірибелік маңызы Алаш қайраткерлерінің еңбегін түсіндірудегі ұлттық-мәдени және мемлекеттік бірегейлік тақырыбына шоғырланған. Ақпараттық хабарламаларды насихаттауға олардың қосқан үлесі баға жетпес. Бұқаралық коммуникация мәселелеріне қатысты Алаш элитасының көзқарастарын жүйелеу, Қазақстан Республикасының бұқаралық ақпарат құралдары мен кітап баспасының заманауи архитектурасының мазмұны мен әдістемесін құруға негіз болады.
Түйін сөздер: Қазақстан, Алаш, Қазақ мемлекеттік баспасы, журналистика, Шаймерденов Қосшығұл, Байтұрсынов Ахмет, Сәдуақасов Смағұл, медиа-дизайн.
