Қазақстандық және ресейлік БАҚ-тың прецеденттік мәтіндер мысалындағы медиамәдениеттің ұлттық кодтары
DOI:
10.26577/HJ.2022.v65.i3.03Аңдатпа
Мақала медиамәдениеттің ұлттық кодтарын анықтау және түсіндіру мәселесіне арналған. Зерттеудің өзектілігі бұқаралық ақпарат құралдардың ақпараттық қызметіне ұлттық әлеуметтік-мәдени бірігудегі реакциясымен түсіндіріледі. Медиа арқылы алынған мәдени тәжірибенің жаңа түрі конвергентті қоғамдық сананы өзінің иелегіндегі мәдениетті тарату коды – медиа код арқылы қалыптастырады.
Зерттеудің мақсаты – медиамәдениет кодының ерекшелігі медиа коммуникацияның техникалық сипатына сәйкес келетін түсінік ұғымы арқылы ашылады. Медианың прецеденттік мәтіндері мәселесі бойынша қазақстандық және ресейлік зерттеушілердің дискурсы талданады.
Зерттеу әдістемесі мәдени семиотика классиктерінің мәдени коды туралы идеяларға негізделген, онда – Ю.М. Лотман, К. Рапай, У. Эко, Н. Луман, Р. Барт және герменевтика теориялары Г. Гадамер. Мәдени артықшылықтар туралы хабардар болмауы, мәдени код туралы, құндылықтар мен нормалардың контексттері туралы медиамәдениеттің ауызша және визуалды хабарламаларын сыни қабылдаудың болмауына әкеледі.
Зерттеудің ғылыми идеясы – ХХ ғасырдың екінші жартысында белгілер мен бейнелердің қоғам мәдениеті мен адамның өмірлік тәжірибесімен арақатынасы теориясы қалыптасатын шындықты білу, медиа ортада көрініс табатын мәдениеттің динамикалық және статикалық кодтары туралы айтуға мүмкіндік береді.
Медиадискурста әрдайым әлемдік тәжірибені ұлттық мәдениетке біріктіру орын алатыны анықталды, медиа мәтіндерді түсіну тек алдын-ала пікірлерді шектеген кезде ғана жүзеге асырылады, сондықтан қазіргі ұлттық мәдениеттің тұрақты, тұрақты және динамикалық кодтарын бөлу мәдениеттің байланыс тетіктерін де, трансмутациясын да тұрақтандыруға көмектеседі.
Түйін сөздер: медиамәдениет коды, кодтың интерпретациясы, медиамәтінді түсіну, ұлттық мәдени код, медиамәдениет.

