Dissemination of fake and incorrect information on social networks

G.S.  Sultanbaeva; B.Z.  Tolegen; O.P. Lozhnikova; Z.K.  Buyenbayeva; G.A.  Tyulepberdinova

doi:10.26577/HJ.2024.v72.i2.3

Авторлар

Г.С. Султанбаева әл-Фараби ат. ҚазҰУ https://orcid.org/0000-0002-4347-2599
Б. З. Төлеген Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty https://orcid.org/0000-0002-2424-9519
О.П. Ложникова Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty https://orcid.org/0000-0002-1394-9843
З. Қ. Буенбаева Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty https://orcid.org/0000-0003-2179-886X
Г.А. Тюлепбердинова Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty https://orcid.org/0000-0002-4322-8983

DOI:

10.26577/HJ.2024.v72.i2.3

Кілт сөздер:

fake, social network, social media platform, disinformation, multimedia, information society.

Аңдатпа

Мақала дұрыс емес және жалған ақпараттың әлеуметтік платформаларда таралуына арналған. Авторлар «фейк» терминін, оның шығу және дамуын талдайды. Соңғы жылдарда аудиторияның әлеуметтік желілердің контентін тұрақты қолдануы және оны өңдеуге қатысу үлесі артып отыр. Зерттеу мақсаты - дұрыс емес және жалған ақпаратты тексеру алгоритмдері мен социометриялық көрсеткіштерін, олардың дереккөздерін талдау және таралу жолдары мен қоғамға әсерін анықтау.

Мақала әртүрлі әлеуметтік платформаларда жалған және қате ақпаратты тарату мәселелеріне арналған. Авторлар «фейк» терминін, оның пайда болуы мен дамуын қарастырады. Соңғы жылдары әлеуметтік медиа мазмұнын тұтыну өзгерді және аудиторияның оны өндіру және тарату әлеуеті артты. Зерттеудің мақсаты – қате және жалған ақпараттың верификация алгоритмдері мен социометриялық көрсеткіштерін анықтау және олардың таралу көздерін талдау және олардың қоғамға әсерін анықтау. Facebook, Instagram, TikTok сияқты Қазақстанның әлеуметтік желілерінде жалған ақпаратпен жұмыс істеудің өзекті аспектілері жұмыстың ғылыми жаңалығы мен маңыздылығына байланысты. Жалған ақпарат пен фейктердің саяси, экономикалық және әлеуметтік күн тәртібіне ықпалы аталмыш зерттеулердің өзектілігін танытады. Жұмыстың практикалық маңызы медиа-тренерлер, фактчекинг жүйесінде жұмыс істейтін БАҚ өкілдері мен факультет студенттерін оқытуда пайдалануға болады.

Автор өмірбаяндары

Г.С. Султанбаева, әл-Фараби ат. ҚазҰУ

(корреспондент-автор) саяси ғылымдар докторы, Баспасөз және электрондық БАҚ кафедрасының профессоры, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан). e-mail gulmira.sultanbayeva@kaznu.edu.kz);
Б. З. Төлеген, Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty

журналистика факультетінің докторанты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, e-mail: tolegenberikbol@gmail.com)
О.П. Ложникова, Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty

Баспасөз және электрондық БАҚ кафедрасының аға оқытушысы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, (Алматы, Қазақстан. E-mail ol_loj@mail.ru);
З. Қ. Буенбаева, Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty

PhD, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ журналистика факультеті баспа және электронды БАҚ кафедрасының аға оқытушысы (Алматы, Қазақстан, эл.почта: Zarina.buenbai@gmail.com);
Г.А. Тюлепбердинова, Al-Farabi Kazakh National University, Kazakhstan, Almaty

физика-математика ғылымдарының кандидаты, BigData және жасанды интеллект кафедрасының аға оқытушысы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан). tyulepberdinova@gmail.com).