Подкастинг феномені: жанрлар синтезі, сұхбаттың рөлі және медиа контекстте қолдану мүмкіндіктері

А.Ж Шайкенова; К.Е.  Саян; А. Қалибекқызы; А.С.  Алкожаева; Г.К.  Тулешева

doi:10.26577/HJ791202612

Авторлар

А.Ж Шайкенова Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилёва, Астана, Казахстан https://orcid.org/0009-0003-2001-3458
К.Е. Саян Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан https://orcid.org/0009-0005-9470-0378
А. Қалибекқызы Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан https://orcid.org/0009-0006-0848-8727
А.С. Алкожаева Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилёва, Астана, Казахстан https://orcid.org/0000-0001-9139-994X
Г.К. Тулешева Северо-Казахстанский университет имени М.Козыбаева, Петропавловск, Казахстан https://orcid.org/0000-0003-2849-9512

DOI:

10.26577/HJ791202612

Кілт сөздер:

подкастинг, казподкастинг, цифровые медиа, медиакоммуникации, жанровая трансформация, интервью-подкаст, медиаиндустрия Казахстана.

Аңдатпа

Қазіргі цифрлық медиада жанрлардың қарқынды дамуы, түрленуі, жаңа пішіндердің пайда болуы саланы ұдайы зерттеуді талап етеді. Осы орайда зерттеуіміздің мақсаты – подкастың жанрлық эволюциясын, сұхбат форматындағы ерекшеліктерін, сондай-ақ даму перспективаларын жүйелі талдау. Зерттеу келесі негізгі бағыттарды қамтиды: подкаст жанрының тарихи шолуы, жанрларды жіктеу және сұхбат форматының подкаспен өзара байланысы.

Ғылыми маңызы – подкастингтегі сұхбат жанрының трансформациясын талдау негізінде жаңа медиа теориясына үлес қосу; практикалық маңызы – Қазақстандағы бұқаралық ақпарат құралдарында подкаст түріндегі контентті одан әрі дамыту бойынша ұсыныстар жасау.

Зерттеудің методологиялық негізін әдебиеттерді талдау, статистикалық деректерді сараптау, танымал сұхбат-подкасттарды зерттеу, сондай-ақ Қазақстандағы медиа практикаға шолу жасау құрайды.

Айқындалатын нәтиже подкастинг 2004 жылғы iPod-басқарылатын таратылымдардан бастап сұхбатқа басымдық беретін жаһандық нарыққа дейін дамыған; сұхбат format-led жанры YouTube және басқа платформалар арқылы интеграцияланған; Қазақстанда аудитория қызығушылығы байқалса да, қажетті инфрақұрылым мен технологиялық база толық дамымаған. Зерттеу қорытындылары сұхбат жанрының журналистикада интерактивтік рөлін, аудиториямен өзара әрекеттесу мүмкіндігін айқындайды.

Осы тұрғыдан, зерттеу қазақстандық медиа теориясы мен жаңа медиа теориясына ғылыми үлес қосады. Практикалық мәні – бұқаралық ақпарат құралдарына подкасттарды қолдану арқылы жастар аудиториясын тарту, контентті диверсификациялау және медиа платформалардың жанрлық әлеуетін кеңейтуге бағытталған ұсыныстар жасау болып табылады.

Автор өмірбаяндары

А.Ж Шайкенова, Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилёва, Астана, Казахстан

Шайкенова Айсұлу Жақсылыққызы – ф.ғ.к., Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеттің «Баспасөз және баспа ісі» кафедрасының аға оқытушысы (Астана, Қазақстан, e-mail: aisulu_04_09@mail.ru);
К.Е. Саян, Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан

Саян Карина Ерланқызы (корреспонденттік автор) – әлеуметтік ғылымдар магистрі, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Философия және политлогия» кафдрасы (Алматы, Қазақстан, e-mail:karina.sayan99@gmail.com);
А. Қалибекқызы, Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан

Қалибекқызы Анар – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Баспагерлік-редакторлық және дизайнерлік өнер» кафедрасының аға оқытушы, Алматы, Қазақстан, e-mail:zer2008@mail.ru);
А.С. Алкожаева, Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилёва, Астана, Казахстан

Алкожаева Айсулу – докторант, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті (Астана, Қазақстан. e-mail: alkozhaas22@gmail.com);
Г.К. Тулешева , Северо-Казахстанский университет имени М.Козыбаева, Петропавловск, Казахстан

Тулешева Гуль-Гуль Куатовна – М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті, «Журналистика және әлеуметтік ғылымдар» кафедрасының аға оқытушысы (Петропавл қ., Қазақстан, e-mail: aktas68@mail.ru