Алматы қаласындағы ауаның ластануына қатысты жастардың экологиялық хабардарлығы: медиа мен қоғамдық пікірді талдау

Авторлар

  • Ш. Талгат Kenzhegali Sagadiyev University of International Business, Almaty, Kazakhstan
  • Т. Алпысбаев Abai Kazakh National Pedagogical University, Almaty, Kazakhstan

DOI:

10.26577/HJ80220268

Кілт сөздер:

social media, media, environmental awareness, youth, air pollution.

Аңдатпа

Экологиялық хабардарлық экологиялық мәселелер бар үлкен қалаларда бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілердің ықпалымен қалыптасып келеді. Алайда қолда бар зерттеулер хабардарлықтың әрдайым алаңдаушылыққа немесе экологиялық жауапты мінез-құлыққа алып келе бермейтінін көрсетеді.

Бұл зерттеудің мақсаты – Алматы жастары арасында бұқаралық ақпарат құралдарының әсері мен экологиялық хабардарлық арасындағы байланысты зерделеу. Бұл ретте ауаның ластануы өзекті қалалық мәселе ретінде ерекше назарға алынады.

Зерттеу сауалнама деректері мен БАҚ контентін талдауды ұштастыратын аралас әдіске негізделген. Экологиялық хабардарлықтың негізгі аспектілерін, атап айтқанда ақпараттың әсерін, қабылдауды және алаңдаушылықты бағалау үшін ғылыми мақалада құрылымдалған сауалнама қолданылды. Басым медиафреймдер мен нарративтерді анықтау мақсатында жергілікті БАҚ материалдары талданды.

Нәтижелерге сәйкес, респонденттер Алматы қаласындағы ауаның ластануы туралы жақсы хабардар. Дегенмен бұл хабардарлық әрдайым жоғары эмоционалды алаңдаушылықпен байланыса бермейді және мінез-құлық ниеттерінің бар екенін әрқашан көрсетпейді. Сонымен бірге БАҚ-тың ақпаратты түсіндіру тәсілі экологиялық қатерлер мен мәселелер туралы ақпаратты қабылдауды қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.

Бұл зерттеу экологиялық коммуникация саласындағы зерттеулерде әлі де жеткіліксіз қамтылған Орталық Азия контекстінен эмпирикалық деректер ұсына отырып, қолда бар әдебиетке өз үлесін қосады. Сондай-ақ ол әлеуметтік желілердің рөлін тек ақпарат көзі ретінде қоршаған ортаны қабылдауды және оған тартылуды қалыптастыратын негізгі фактор ретінде қайта қарастыру қажеттігін атап көрсетеді.

Автор өмірбаяндары

  • Ш. Талгат, Kenzhegali Sagadiyev University of International Business, Almaty, Kazakhstan

    Шолпан Талғат ((корреспондент-автор) – әлеуметтік ғылымдар магистрі, аға оқытушы, Кенжеғали Сағадиев атындағы Халықаралық бизнес университеті (Алматы, Қазақстан, e-mail: talgatsholpan@gmail.com).

  • Т. Алпысбаев, Abai Kazakh National Pedagogical University, Almaty, Kazakhstan

    Талғат Алпысбаев – әлеуметтану ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы, Абай атындағы Қазақ ұлттық
    педагогикалық университеті (Алматы, Қазақстан, e-mail: talgat68@bk.ru).

Жарияланды

2026-06-20