Судандағы БАҚ туралы заңдағы медиа тәжірибе мәселелері

Аңдатпа

Мақалада Судан Республикасындағы бұқаралық ақпарат құралдарын заңнамалық реттеу практикасы мен мазмұнын зерттеу нәтижелері келтірілген. Мақсаты - мемлекет пен бұқаралық ақпарат құралдары арасындағы қарым-қатынас моделінің негізгі сипаттамаларын анықтау және сипаттау, журналист еркіндігі деңгейін, Суданның медиа саласын өзін-өзі реттеудің даму перспективаларын анықтау. Зерттеу барысында қолданыстағы нақты құқықтық құжаттардың, заңдардың, актілер мен ережелердің мазмұнына талдау жасалады. Судандық БАҚ қызметкерлерімен сұхбат жүргізу сияқты стандартты зерттеу әдістері мен құралдары авторға өзара іс-әрекеттер мен өзара түсіністік тұжырымдамасын анықтауға мүмкіндік берді. Судан Республикасындағы заңнамалық базаның медиаға ықпалы қарастырылады.

Зерттеу нәтижесінде автор Суданның бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңдарда «сөз бостандығы», «ақпаратқа қолжетімділік еркіндігі» ұғымдары туралы ешқандай сипаттама немесе түсініктеме жоқ деген қорытындыға келеді. Сонымен қатар, Судандық бұқаралық ақпарат құралдарының тәжірибесінде адам құқықтары, әділеттілік принциптері, шағымдарды қарау және т.б. мәселелер бойынша қоғаммен және бұқаралық ақпарат құралдарының мамандарымен байланыс орнатуға жауапты адам – омбудсмен сияқты маңызды институт жоқ. Суданда цензура деңгейінің жоғары екенін көрсетті.

Сондай-ақ, автор бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнаманы жетілдіру бойынша 2018- 2019 жылдары елде болған жаңа саяси өзгерістерді ескеретін іргелі ұсыныстар жасады.

Судан Республикасының заңнамалық реттеудің жалпы тәжірибесінің авторы ұсынған зерттеудің практикалық маңызы да зор. Соның негізінде қолданыстағы заңнамаға өзгертулер енгізу, нақты бостандыққа кепілдік беретін заңдардың жаңа басылымдарын қабылдау жүйесін қолдану, бұқаралық ақпарат құралдарының, адамның ақпаратты еркін алу және тарату жөніндегі негізгі құқығын іске асыру ұсынылады. Автордың көзқарасы бойынша пікірлерді кедергісіз білдіру және тиісті ақпарат алу үшін қолайлы жағдайлар жасау Суданның қоғамдық-саяси саласын дамытудың алғышарты болып табылады.

Түйін сөздер: медиа заңнама, сөз бостандығы, Судан, өзіндік цензура, адам құқықтары.