Новые горизонты визуализации: роль ИИ в современной журналистике Казахстана

А.Б. Алимжанова; В.Д. Попова; Л. Нұрпейіс; А.Б.  Ашимова

doi:10.26577/HJ.2024.v74.i4.9

Авторлар

А.Б. Алимжанова әл-Фараби ат. ҚазҰУ https://orcid.org/0000-0002-4927-2993
В.Д. Попова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. https://orcid.org/0009-0002-1004-5969
Л. Нұрпейіс Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. https://orcid.org/0000-0002-2564-8888
А.Б. Ашимова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ. https://orcid.org/0000-0001-8946-4757

DOI:

https://doi.org/10.26577/HJ.2024.v74.i4.9

Кілт сөздер:

визуализация, визуализация түрлері, жасанды интеллект, медиа, ChatGPT нейрондық желісі.

Аңдатпа

Жасанды интеллекттің (ЖИ) дамуымен визуалды мазмұнды құру мен бейімдеуде жаңа көкжиектер ашылады, бұл кейбір процестерді автоматтандыруға ғана емес, сонымен қатар ақпаратпен өзара әрекеттесуді айтарлықтай жақсарта алатын интерактивті және динамикалық визуализацияларды жасауға мүмкіндік береді. Жаңалықтарды визуализациялауда ЖИ қолдану журналистер мен медиа ұйымдарға ақпараттың сапасы мен қолжетімділігін арттырып қана қоймай, аудиторияға бірегей және қызықты тәжірибе ұсынуға мүмкіндік береді.

Зерттеудің мақсаты – қазіргі журналистикада қолданылатын бейнелеудің әртүрлі формаларын жүйелеу және ЖИ-ды осы процестерге біріктіру мүмкіндігі. Қойылған міндеттерге қол жеткізу үшін тақырып бойынша өзекті ғылыми жұмыстар мен жарияланымдарға шолу, журналистиканың әртүрлі жанрларында ЖИ көмегімен жасалған қазіргі бейнелеу формаларының мысалдарына шолу жасалды.

Бұл зерттеудің әдістемесі төрт негізгі тәсілге бағытталған: жалпы ғылыми әдістер, тақырып бойынша ғылыми әдебиеттерді аналитикалық шолу, ChatGPT (4GPT) чатботын қолдана отырып эксперименталды зерттеу, және қазіргі заманғы визуализация түрлерінің классификациясы.

Жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығы медиа-коммуникацияларда қолданылатын визуалды формалардың жіктелуін терең зерттеуге байланысты, бұл медиа-визуализация саласындағы теориялық білімді кеңейтуге ғана емес, сонымен қатар визуализацияның ең тиімді және инновациялық түрлерін біріктіретін мазмұнды құру Стратегияларын жасауға ықпал етеді. Зерттеу нәтижесінде визуализацияның заманауи формаларын жіктеуге әрекет жасалды, бұл визуалды деректерді әр түрлі салаларда түсіну мен қолданудың артықшылығын ұсынады.

Мақаланың қорытындысында жасанды интеллект пен нейрондық желілерді енгізу журналистік мазмұнды цифрлық дәуірдің қажеттіліктеріне бейімдеуде шешуші рөл атқара отырып, визуализацияның заманауи түрлерін дамыту үшін жаңа көкжиектер ашатынын атап өтті. Бұл технологияларды пайдалану визуализация жасау процесін автоматтандыруға ғана емес, оны тиімдірек және масштабтауға мүмкіндік береді, сонымен қатар күрделі, интерактивті және жекелендірілген визуалды материалдарды жасауға мүмкіндік береді. Бұл аудиториямен өзара әрекеттесуді жақсартады, журналистік Материалдардың жалпы тиімділігін арттыра отырып, ақпаратты қол жетімді және түсінікті етеді.

Автор өмірбаяндары

А.Б. Алимжанова, әл-Фараби ат. ҚазҰУ

Alimzhanova Aikerim Bolatovna (corresponding author) – PhD, Al-Farabi Kazakh National University (Kazakhstan, Almaty, e-mail: aikerim.alimzhan@gmail.com);
В.Д. Попова , Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ.

Popova Victoria – Master's student, Faculty of Journalism, Al-Farabi Kazakh National University (Kazakhstan, Almaty, e-mail: vikesha.popova@gmail.com);
Л. Нұрпейіс, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ.

Nurpeiis Laziza – Senior Lecturer, UNESCO Department of Journalism and Communication, Al-Farabi Kazakh National University (Kazakhstan, Almaty, e-mail: aruana84@gmail.com);
А.Б. Ашимова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ.

Ashimova Aitolkyn Berikkyzy – Senior Lecturer, Department of Print and Electronic Media, Al-Farabi Kazakh National University (Kazakhstan, Almaty, e-mail: Aitolkyn.Ashimova@kaznu.edu.kz).