Жергілікті және халықаралық БАҚ көздеріндегі наразылық көңіл-күйдің жариялануы

Аңдатпа

Бүгінде әлемнің бір немесе басқа елінде әлеуметтік шиеленістің өсуіне байланысты оқиғалар болып жатыр. Нәтижесінде соңғылардың бірі - жеке адамдардың, топтардың, жалпы қоғамның наразылық әрекеттерінің әр түрлі формалары. Бұл мақалада біз өткен жылы қазақстандық аудиторияның митингілер мен наразылықтар бойынша мол тәжірибесі бар екенін ескере отырып, наразылық көңіл-күй проблемалары мен оның қазақстандық БАҚ-та жариялану ерекшеліктерін жалпылама талдаймыз. Жұмыстың мақсаты – республикалық «Ана тілі» және «Айқын», «Tengrinews» ақпараттық порталы және «Азаттық радио» халықаралық сайты, «Қазақстан» ұлттық телеарнасы секілді жергілікті және халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарында наразылық сезімдерін жариялауды қарастыру. Жұмыс сайттарда, газеттерде және теледидарда митингтерді жариялау мәселелерін зерттеуге бағытталған.

Ғылыми мақала тақырыбының ғылыми және практикалық маңызы - бұл процестің сапасын жақсарту және оқырмандар мен мемлекеттік қызметкерлер арасындағы қарым -қатынасты үйлестіру үшін бұқаралық ақпарат құралдары мен митингілердің өзара әрекеттесуін талдау. Сондай-ақ, жалпылама талдау арқылы жариялаудың ерекшеліктерін ашып, қазіргі қазақстандық БАҚ айнасындағы наразылық көңіл-күй тақырыбының орны мен маңыздылығын анықтау.

Зерттеу әдістеріне елдегі наразылық кезінде материалдардың қамтылуын бақылау, мазмұнды талдау, әдебиеттерге шолу, статистикалық әдіс (әлеуметтік сауалнама), сараптамалық түсініктеме кірді. Зерттеудің әдіснамалық негізі шетелдік және отандық ғалымдардың тақырып бойынша мақалалары болды.

Материалды зерттеу келесі нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік берді: отандық БАҚ наразылық көңіл-күйіне байланысты оқиғаларды шынайы түрде толық жеткізбейді. Баспа басылымдарында Қазақстандағы митингілер туралы ақпарат тым аз. Интернет-басылымдардың ішінде наразылық акцияларының барлығына дерлік репортаждар, фотосуреттер, бейне суреттер жасалған тек бірнеше ақпараттық порталдар бар. Митингтердің жиі көбеюіне қарамастан, басқа медиа порталдар өз журналистерін жіберген кезде көптеген БАҚ басқа ақпарат көздеріне сілтеме жасайды. Жоғарыда аталған себептерге байланысты кейбір қазақстандықтар жергілікті жаңалықтарды шетелдік ақпарат көздерінен оқиды.

Зерттеу қазақстандық журналистиканың наразылық көңіл-күйіне қатысты мәселелерін жүйелеуге мүмкіндік берді: интернетте жалған ақпараттың көп болуы, оқырмандардың медиа сауаттылығының болмауы, үкіметтің шектеулері, шенеуніктерден немесе министрліктерден алынған ақпараттың жеткіліксіздігі билік органдарының статистикалық мәліметтері.

Жұмыс нәтижелері журналистерді деректермен қамтамасыз етудің заманауи бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағдайды жақсарту стратегиясын әзірлеуде, сондай -ақ оқырмандарға сенімді ақпаратпен қамтамасыз етуде практикалық маңызы бар.

Кілт сөздер: митинг, наразылық, сөз бостандығы, медиа сауаттылық, әлеуметтік желілер, жалған ақпарат.