Тоныкөк жазба ескерткішінің құндылығы

Авторы

  • Т. Еңсегенұлы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы қ.
        2 2

Ключевые слова:

Түйін сөздер, Түркі қағандығы, Дана Тоныкөк, философиялық толғау. Көркем шежіре.

Аннотация

Бұл мақалада Түркі қағандығын – түркі империясын орнатудағы ұлы жорықтарда қаған кеңесшісі болған Дана Тоныкөктің Елтеріс-Құтлығ ханмен бірлесіп жасаған жорықтары, оның қысылшаң сәтте қағанға ақыл-кеңес берумен бірге, жауға қарсы әскерді бастап, же­ ңіске жеткені баяндалады. Тоныкөк жазба ескерткішін дана кеңесші­ нің өзі жазғаны тастағы мәтіннен айқын білінеді. Қытайша білім алған Тоныкөк бұл дастанды терең ойлылықпен, поэзияға тән көркемдікті сақтай отырып, философиялық толғау тү­ рінде жасаған. Тоныкөктің Дао даналығынан нәр алғаны осы жазба ескерткіштен анық танылады. Бұл жазба ескерткішті тарихи тақы­ рыпқа құрылған поэзиялық мұра деуге толық болады. Оған осы шы­ ғарманың негізгі өзегі етіп түркі қағандығын орнатудағы қаған Елте­ ріс-Құтлығ пен дана Тоныкөктің атқарған істерін баян еткені дәлел бола алады.

Библиографические ссылки

Әдебиеттер

1 Түркістан халықаралық энциклопедиясы. – Алматы, 2000.

2 Древнетюркской словарь. – Л: Наука. Ленинградское отделение, 1969. 3 Сартқожа Қ. Орхон мұралары. 1-ші кітап. – Астана: «Күлтегін», 2003.

4 Қазақстан тарихы туралы түркі деректері. ІІ том. – Алматы: 2005.

5 Қабышұлы И. Халқымыздың өркениетке қосқан асыл мұрасы // Егемен Қазақстан. – 20.03.2004.

6 Ucurli K. Orhun anitlari. – Ankara, 1998.

7 Еңсегенұлы Т. Көне түркі р-уна жазба поэзиясы. 2-ші кітап. – Алматы: Білім, 2008

Загрузки

Как цитировать

Еңсегенұлы, Т. (2016). Тоныкөк жазба ескерткішінің құндылығы. Herald of Journalism, 38(2). извлечено от https://bulletin-journalism.kaznu.kz/index.php/1-journal/article/view/400