Сөйлеу тілі мәтіндеріндегі фразеологиялық тұлғалардың прагматикасы

Ж. Абдрахманова

Авторы

Ж. Абдрахманова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

2 4

Ключевые слова:

Түйін сөздер, прагматика, окказионализм, фразеологизм, комму-никативті, прагмосемантика, мәтін, семантика.

Аннотация

Бұл мақалада сөйлеу тілі прагмосемантикасындағы фразеоло-гизмдерді окказионалды өзектілеудің прагматикалық тәсілі туралы айтылады. Қазіргі кезде прагматикалық тәсілге көп көңіл бөлініп жүр, себебі оның шығармашылық және ғылыми қыры басым. Бұл тә-сіл зерттеушіге көркем мәтінді оның оқырманға қалай әсер ететін-дігі жағынан, сонымен бірге осы мәтіннің семантикалық және құры-лымдық-компоненттік байланысуы тұрғысынан талдау жасауына көп мүмкіндік береді.

Фразеологиялық тұлғаларды қолданудағы негізгі мақсат – кон-текстегі басты ойды анағұрлым ажарлы, көрікті етіп сипаттау; мағы-насын жан-жақты толық ашу; іс-әрекеттің өту үдерісін нақтылау; суб-ъектіге мінездеме беру.

Библиографические ссылки

1 Шмелева Т.В. Речевой жанр: Опыт общефилологического ос мысления // Междунар. научн-худож. журн. – 1995. –

№1-2. – С. 57-65.

2 Сусов И.П. Прагматическая структура высказывания // Языковое общение и его единицы. – Калинин, 1986. – С. 15-21. 3 Болотнова А.С. Художественный текст в коммуникативном аспекте и комплексный анализ единиц лексического

уровня. – Томск: Изд. Томского ин-та, 1992. – 312 с 4 Арутюнова Н.Д. Аномалии и язык (к проблеме языковой картины мира) // Вопросы языкознания. – 1987. – № 3. –

С. 5-11.

5 Кеңесбаев І. Қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі. – Алматы: Ғылым, 1977. – 712