Медиа мәдениетті зерттеудің эволюциясы: SCOPUS және Web of Science дерекқорлары негізіндегі салыстырмалы библиометриялық талдау (2000–2025)

Аннотация

Бұл зерттеу Scopus және Web of Science дерекқорларынан алынған мәліметтерге негізделе отырып, 2000 жылдан 2025 жылға дейінгі медиа мәдениеті бойынша жаһандық зерттеулерге кешенді библиометрикалық және мазмұндық талдау жүргізеді. «Медиа мәдениеті » кілт сөзі арқылы 53 000-нан астам жазба қарастырылып, жарияланым үрдістері, өнімді авторлар, басым пәндер, географиялық таралу, құжат түрлері және тақырыптық кластерлер анықталды.

Әдістеме сандық жинақтауды, VOSviewer арқылы кілт сөздердің қосарлана кездесуін картаға түсіруді және теорияға негізделген интерпретацияны қамтыды. Нәтижелер 2010 жылдан кейін зерттеу көлемінің айтарлықтай өскенін көрсетті, бұл цифрлық платформалар мен қатысушы медианың көтерілуімен байланысты. Төрт негізгі тақырыптық бағыт айқындалды: (1) ғылыми коммуникация және журналистика, (2) денсаулық пен дағдарыс коммуникациясы, (3) медианың әсері мен сәйкестік, (4) әлеуметтік медиа және инфлюенсер мәдениеті. Бұл сала әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдарға негізделгенімен, пәнаралық сипаты өсіп келеді және Ғаламдық Оңтүстік пен Шығыс Азиядан үлестердің артқаны байқалады. Бұл зерттеу медиа мәдениеті саласындағы білімнің кешенді картасын ұсынып, медиа мен коммуникацияны зерттеу саласының теориялық және әдістемелік дамуына үлес қосады. Нәтижелер медиа мәдениетінің цифрлық трансформациялар мен жаһандық журналистикадағы өзгерістер арқылы қалыптасқан трансдисциплинарлық салаға айналғаны жөніндегі гипотезаны растайды. Бұл зерттеу болашақ эмпирикалық, саясатқа қатысты медиа зерттеулеріне және теорияны дамытуға негіз қалайды.