Становление командно-административной системы и её влияние на формирование прессы Казахстана. Әміршілдік- әкімшілдік жүйенің орнығуы және оның Қазақстан баспасөзін қалыптастырудағы ықпалы.
5 2
Кілттік сөздер:
советская власть, коммунистическая идеология, социалистический догматизм, советская журналистика, казахская печать, кеңестік билік, коммунистік идеология, социалистік догматизм, кеңесік журналистика, қазақ баспасөзі,Аннотация
С первых дней существования советской системы власть декларировала свою приверженность идеям демократии. Основой экономики демократического устройства общества явилось провозглашение общенародной собственности на землю и средства производства. Отмена частной собственности в конечном итоге привела к тотальному огосударствлению всей жизни общества, что и положило начало становлению командно-административной системы. Осмысление вопросов истории молодой независимой Республики Казахстан играет важную роль в формировании новой государственности страны и имеет прямое отношение к деятельности ее прессы. В этом смысле изучение истории казахского народа, его национальных особенностей и их освещение в печати приобретают особую значимость для всего хода процесса преобразований и для определения экономической, социальной и культурной политики республики. Кеңестік жүйенің алғашқы қадамдарынан бастап- ақ билік өзінің демократия идеяларына берілгендігін жария етті. Қоғамның демократиялық құрылымы экономикасының негізі – жер мен өндіріс құрал- жабдықтарына жалпыхалықтық меншік болып табылды. 1937 жылы наурыз айының соңында өткен кеңестердің жалпықазақтық съезінде қабылданған Қазақ КСР-нің бірінші Конституциясында Республика барлық билік еңбекшілерге берілген жұмысшы және шаруалардың социалистік мемлекеті ретінде белгіленді. Қазақ КСР-нің экономикалық негізі шаруашылықтың социалистік жүйесі және өндіріс құрал- жабдықтарына қоғамдық меншік болып табылады. Жекеменшік формасы жалпыға ортақ бөліп тартумен ауыстырылады [1]. Нәтижесінде бөліп тартудың басында тұрғындар іс жүзінде жер мен құрал- жабдықтардың жаңа меншіктеушілеріне айналып, еңбек жемісін жұмсаушылар құқығына ие болды. Жекеменшікті жою ақыр соңында тұтас қоғам өмірінің жаппай мемлекеттендірілуіне, әміршілдік- әкімшілдік жүйенің қалыптаса бастауына алып келді. Тәуелсіз Қазақстан Республикасы тарихын ой елегінен өткізу мәселелері елдің жаңа мемлекеттілігін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады және оның баспасөз қызметіне де тікелей қатысы бар. Осы тұрғыдан келгенде қазақ халқының тарихын, ұлттық ерекшеліктерін, сондай- ақ оның баспасөзде көрініс табуын зерделеу жаңару процесінің барысында және республиканың экономикалық, әлеуметтік және мәдени саясатын айқындауда айрықша маңызға ие. Сондықтан да егемен еліміздің жаңа тарихының дамуы оның шаруашылық және саяси өмірінің мәселелерінің ғана емес, сонымен қатар елдің жалпы проблемаларын, оның ішінде отандық журналистика қызметін де терең талдауды талап етеді.Библиографиялық сілтемелер
1 Восленский М.С. Номенклатура. Фрагменты книги // Новый мир. – 1990. – С. 219.
2 Морозов А.А. Казахстан за годы независимости. – Алматы, 2005. – С. 18.
3 См.: Такер Р. Сталин: Путь к Власти. 1879-1929. История и личность:
пер. с англ. / общ. ред. и послесл. В.С. Лельчука.– М.: Прогресс,
1990. – С. 480.
4 Капаева А.Т. Культура и политика (Государственная политика
в области культуры в Казахстане во второй половине 1940-х – 1991 гг.). – Алматы:Атамура,2004. – С. 207.
5 Аллаберген К., Нускабайулы Ж., Оразай Ф. Қазақ журналистикасының тарихы: оқулық. – Алматы: Рауан, 1996. –
162-168 бб.
6 Казахстанская правда.– 1935. – 2 ноября.
7 Там же.
8 Казахстанская правда. – 1936. – 6 февраля.
9 Казахстанская правда. – 1941. – 5 мая.10 Афанасьев
В.Г. Социальная информация и управление обществом. – М., 1975. – С. 383.
11 Бердяев Н. Истоки и смысл русского коммунизма. – М., 1991. – С. 219.
12 Овсепян Р.П. История новейшей отечественной журналистики
(февраль 1917 – начало ХХI в.). – М., 2005. – С. 124.
2 Морозов А.А. Казахстан за годы независимости. – Алматы, 2005. – С. 18.
3 См.: Такер Р. Сталин: Путь к Власти. 1879-1929. История и личность:
пер. с англ. / общ. ред. и послесл. В.С. Лельчука.– М.: Прогресс,
1990. – С. 480.
4 Капаева А.Т. Культура и политика (Государственная политика
в области культуры в Казахстане во второй половине 1940-х – 1991 гг.). – Алматы:Атамура,2004. – С. 207.
5 Аллаберген К., Нускабайулы Ж., Оразай Ф. Қазақ журналистикасының тарихы: оқулық. – Алматы: Рауан, 1996. –
162-168 бб.
6 Казахстанская правда.– 1935. – 2 ноября.
7 Там же.
8 Казахстанская правда. – 1936. – 6 февраля.
9 Казахстанская правда. – 1941. – 5 мая.10 Афанасьев
В.Г. Социальная информация и управление обществом. – М., 1975. – С. 383.
11 Бердяев Н. Истоки и смысл русского коммунизма. – М., 1991. – С. 219.
12 Овсепян Р.П. История новейшей отечественной журналистики
(февраль 1917 – начало ХХI в.). – М., 2005. – С. 124.
Жүктелулер
Как цитировать
Sadykov, S. (2016). Становление командно-административной системы и её влияние на формирование прессы Казахстана. Әміршілдік- әкімшілдік жүйенің орнығуы және оның Қазақстан баспасөзін қалыптастырудағы ықпалы. Журналистика сериясы, 36(2). вилучено із https://bulletin-journalism.kaznu.kz/index.php/1-journal/article/view/240
